Türkiye’de sigara kullanımını azaltmak ve özellikle gençleri tütün ürünlerinden korumak amacıyla yeni yasal düzenleme hazırlığı yapılıyor. AK Parti TBMM Grubu ile Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, sigara kullanımına ilişkin mevcut kuralların yeniden ele alınması planlanıyor.
Hazırlık aşamasındaki kanun taslağında, yasaklara uymayan kişi ve işletmelere uygulanan idari para cezalarının artırılması, yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerde sigara içilebilecek alanların yeniden tanımlanması ve satış noktalarındaki denetimlerin sıkılaştırılması öne çıkıyor.
Sigara Yasaklarını İhlal Edenlere Daha Yüksek Ceza Gündemde
AK Parti grubunda yapılan toplantıda, sigarayla mücadele kapsamında hazırlanan düzenleme taslağı ele alındı. Çalışmalarda, özellikle gençlerin sigaraya erişiminin önlenmesi ve tütün kullanımına bağlı sağlık sorunlarının azaltılması hedefleniyor.
Taslak kapsamında sigara satışına ilişkin kuralları ihlal edenler ile yasaklı alanlarda sigara kullanımına izin veren kişi ve işletmelere yönelik yaptırımların artırılması değerlendiriliyor.
Yetkililer, sigaraya başlama yaşının düşmesi ve tütün kullanımının sağlık sistemi üzerindeki maliyetleri nedeniyle denetimlerin daha etkin hale getirilmesinin önemine dikkat çekiyor.
Sigara İçen Öğrencilerin Yüzde 73,3’ü Market ve Bakkallardan Alıyor
Düzenleme hazırlığında Sağlık Bakanlığı tarafından yaptırılan araştırmanın sonuçlarının da dikkate alındığı belirtiliyor. Araştırmaya göre, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3’ü sigarayı market, bakkal gibi satış noktalarından temin ediyor.
Türkiye’de sigaraya başlama yaşının ortalama 17 olduğu belirtilirken, bu durum 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesine yönelik denetimlerin önemini ortaya koyuyor.
Araştırmada ayrıca, 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün kullanım oranının 13 yıllık dönemde iki katından fazla arttığı ifade ediliyor.
Tütün kullanımına bağlı hastalıkların tedavisi için Türkiye’de yıllık yaklaşık 30 milyar dolar sağlık harcaması yapıldığı bilgisi de düzenleme hazırlığında öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Kafe ve Restoranlarda Sigara İçilen Alanlar Yeniden Belirlenecek
Üzerinde çalışılan taslağın önemli başlıklarından biri de kafe, restoran ve benzeri işletmelerde sigara kullanımına ilişkin kuralların yeniden düzenlenmesi.
Taslakta, yiyecek ve içecek tüketilen işletmelerde sigara içilebilecek alanların sınırlarının yeniden belirlenmesi öngörülüyor. Kapalı alan tanımının işletmelerin büyüklüğü gibi ölçütler dikkate alınarak yeniden ele alınması planlanıyor.
Açık alanlarda da sigara kullanımının her noktada serbest olmaması, bunun yerine belirlenmiş özel bölümlerde sigara içilmesine izin verilmesi gündemde bulunuyor.
Hastaneler, okullar, spor tesisleri ve çocukların kullandığı oyun alanları gibi yerlerde sigara kullanımına ilişkin kuralların da taslak kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor.
Ancak bu düzenlemelerin henüz taslak aşamasında olduğu ve kesinleşmiş uygulamalar olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtiliyor.
18 Yaş Altına Sigara Satışında Denetimler Sıkılaşacak
Yeni düzenleme hazırlığında, 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının engellenmesi için mevcut denetimlerin güçlendirilmesi de yer alıyor.
Özellikle sigara ve alkol satışının yoğun olduğu noktalarda kontrollerin artırılması hedefleniyor. Sağlık Bakanlığı araştırmasında, sigara satışında dijital kimlik doğrulamasını destekleyenlerin oranının yüzde 90, 18 yaşından küçüklerin tütün kullanılan alanlara girişinin yasaklanmasını isteyenlerin oranının ise yüzde 92 olduğu aktarılıyor.
Yetkililerin açıklamalarına göre, kimlik doğrulamasının elektronik sistem üzerinden yapılması şu aşamada planlanmıyor. Satıcının, kişinin yaşından şüphelenmesi durumunda kimlik belgesi istemesine dayanan uygulamanın sürdürülmesi öngörülüyor.
Elektronik Sigara İçin Yeni Düzenleme Yapılacak mı?
Hazırlanan taslakta elektronik sigaraya ilişkin yeni bir düzenleme yapılmasının şu aşamada düşünülmediği belirtiliyor.
Yetkililer, Türkiye’de elektronik sigara satışının yasak olduğuna dikkat çekerek bu ürünlerin önemli bir bölümünün ülkeye kaçak yollarla getirildiğini ifade ediyor. Sıvı elektronik sigaralar ve tütün ısıtma ürünleri de bu kapsamda değerlendiriliyor.
Öte yandan ince sigara, nikotin veya duman oranı azaltılmış ürünler ile farklı aromalar kullanılarak sigaranın cazip hale getirilmesinin önlenmesi de yetkililerin üzerinde durduğu konular arasında bulunuyor.
Sigara Düzenlemesi Meclis’e Ne Zaman Gelecek?
Sigara kullanımına ilişkin yeni düzenlemenin TBMM’ye ne zaman sunulacağı henüz kesinleşmedi.
Meclis gündeminde 2027 yılı bütçe görüşmelerinin başlayacak olması nedeniyle taslağın sunulma ve görüşülme takviminin bu süreçle bağlantılı olarak şekillenebileceği belirtiliyor.
Düzenlemenin bütçe görüşmeleri sırasında Meclis’e sunulması, Genel Kurul’daki bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından ele alınması ihtimaller arasında gösteriliyor.
Önemli not: Sigara cezaları, kafe ve restoranlardaki sigara içme alanları ve açık alanlara ilişkin değişiklikler henüz kesinleşmiş bir yasa olarak duyurulmuş değil. Yeni kuralların kapsamı ve yürürlük tarihi, taslağın TBMM’ye sunulması ve yasama sürecinin tamamlanmasıyla netleşecek.
