Bunun yanı sıra aynı dönemde birden fazla işverene bağlı olarak çalışan ve prime esas kazanç üst sınırını aşan kişiler de fazla kesilen primlerin belirli bölümünü SGK’dan talep edebiliyor.

Ancak uzmanlar, SGK’dan prim iadesi almadan önce emeklilik ihtimalinin mutlaka hesaplanması gerektiğine dikkat çekiyor. Çünkü toptan ödeme alınması, sigortalının emeklilik için biriktirdiği primlerin tasfiyesi anlamına gelebiliyor.

SGK Prim İadesi Kimlere Veriliyor?

SGK kapsamında yapılan toptan ödeme, emeklilik için gereken şartları tamamlayamayan bazı sigortalılar açısından gündeme geliyor.

Prim iadesinden yararlanabilmek için genel olarak şu şartların birlikte sağlanması gerekiyor:

  • Sigortalının tabi olduğu mevzuata göre emeklilik yaşını doldurmuş olması,
  • Mevcut prim günlerinin emekli aylığı bağlanması için yeterli olmaması,
  • Sigortalının çalışmasını sona erdirmiş olması,
  • 4A kapsamındaki çalışanın işten ayrılması,
  • 4B kapsamındaki sigortalının ise ticari faaliyetini veya Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılığını sona erdirmesi.

Bu şartları taşıyan kişilerin, ödedikleri primlerin iade edilip edilemeyeceği konusunda SGK üzerinden başvuru yaparak durumlarını değerlendirmeleri gerekiyor.

SSK’lılar Ödedikleri Primlerin Tamamını Geri Alabiliyor mu?

Prim iadesinde sigortalının hangi statüde çalıştığı önem taşıyor.

4A yani SSK kapsamında çalışanlar açısından işveren tarafından ödenen primlerin tamamı iade edilmiyor. Toptan ödeme kapsamında uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin sigortalı payı dikkate alınıyor.

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında çalışan payına düşen yüzde 9’luk bölüm, şartların oluşması halinde iade kapsamına girebiliyor.

Bağ-Kur'lularda ise durum farklı. 4B kapsamında kendi primini ödeyen sigortalıların, uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin primleri iade kapsamında değerlendirilebiliyor.

Hangi SGK Primleri İade Ediliyor?

SGK tarafından yapılan toptan ödemede bütün sigorta kesintileri geri verilmiyor. İade kapsamındaki primler ile kapsam dışında kalan ödemeler arasında ayrım bulunuyor.

Prim veya kesinti türü

İade durumu

SSK (4A) uzun vadeli primleri

Şartları sağlayanlarda sigortalı payı iade edilebilir

Bağ-Kur (4B) uzun vadeli primleri

Şartları sağlayanlarda iade edilebilir

Genel Sağlık Sigortası (GSS)

İade edilmez

İşsizlik sigortası primi

İade edilmez

İş kazası ve meslek hastalığı primleri

İade edilmez

Prime esas kazanç tavanını aşan primler

Belirli şartlarla iade edilebilir

Toptan ödeme hesaplamasında yalnızca mevzuatın iade kapsamına aldığı uzun vadeli sigorta primleri dikkate alınıyor.

Birden Fazla İşte Çalışanlar Fazla Primi Geri Alabilir

SGK prim iadesinin yalnızca emeklilik yaşı dolduğu halde prim günü eksik olan kişilerle sınırlı olmadığı bir başka durum daha bulunuyor.

Aynı ay içerisinde birden fazla işverene bağlı olarak çalışanların SGK'ya bildirilen toplam kazançları, belirlenen prime esas kazanç üst sınırını aşabiliyor.

İlkokula başlangıç maliyeti 12 bin 145 TL!
İlkokula başlangıç maliyeti 12 bin 145 TL!
İçeriği Görüntüle

Bu durumda tavanın üzerinde kalan kazanç üzerinden çalışan adına fazladan prim kesintisi yapılmışsa, mevzuatta öngörülen şartlar çerçevesinde fazla kesilen işçi payının iadesi talep edilebiliyor.

Dolayısıyla aynı anda birden fazla iş yerinde çalışan ve yüksek ücret alan kişilerin SGK kayıtlarını kontrol etmeleri önem taşıyor.

SGK Prim İadesi Almak Emeklilik Hakkını Etkiler mi?

Prim iadesi başvurusu yapmadan önce dikkat edilmesi gereken en önemli konu emeklilik hakkı.

Toptan ödeme alınması, geçmişte ödenen primlerin emeklilik hesabından çıkarılması sonucunu doğurabildiği için kişinin ileride emekli aylığı alma ihtimalini doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle prim günleri eksik olan kişilerin, doğrudan iade başvurusunda bulunmadan önce eksik primlerini tamamlama seçeneklerini araştırması gerekiyor.

Prim İadesi Yerine Borçlanma Daha Avantajlı Olabilir

Emeklilik için az sayıda prim günü eksiği bulunan kişiler açısından prim iadesi yerine mevcut eksik günleri tamamlama seçenekleri daha avantajlı olabilir.

Kişinin durumuna göre askerlik borçlanması, doğum borçlanması veya ihya gibi yöntemler emeklilik hesabında değerlendirilebilir.

Özellikle uzun yıllar boyunca prim ödemiş bir kişinin toplu ödeme alarak dosyasını kapatmadan önce, bu primlerin emeklilik aylığına sağlayacağı katkının hesaplanması büyük önem taşıyor.

Bu nedenle uzmanlar, “Primimi geri alabilir miyim?” sorusundan önce “Emekli olabilir miyim?” sorusunun yanıtının araştırılmasını öneriyor.

SGK Prim İadesi İçin Başvuru Yapmadan Önce Bunlara Dikkat

Prim iadesinden yararlanabileceğini düşünen vatandaşların öncelikle SGK kayıtlarını ve emeklilik şartlarını kontrol etmesi gerekiyor.

Özellikle;

  • Toplam prim gün sayısı,
  • Sigorta başlangıç tarihi,
  • Bağlı olunan sigorta statüsü,
  • Emeklilik için gerekli yaş,
  • Borçlanma imkanları,
  • Eksik primlerin tamamlanma ihtimali ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.

SGK’dan toplu ödeme almak, emeklilik maaşının yerine geçen bir ödeme değildir. Bu nedenle başvuru öncesinde kişinin kendi emeklilik hesabını yaptırması ve hak kaybı oluşturabilecek bir durum bulunup bulunmadığını SGK üzerinden netleştirmesi önem taşıyor.