27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yer alan düzenlemeyle hastalar, rıza formlarını e-Nabız veya sağlık kuruluşlarının elektronik sistemleri üzerinden inceleyip SMS ile gönderilen tek kullanımlık şifreyle onay verebilecek.
Hastanelerde ameliyat ve diğer tıbbi müdahaleler öncesinde yürütülen bilgilendirilmiş rıza sürecinde dijital uygulamaların önü açıldı. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarını kapsayan düzenleme; hastaların tıbbi işlemler hakkında bilgilendirilmesi, onaylarının güvenli şekilde alınması ve bu işlemlerin kayıt altına tutulmasına ilişkin kuralları belirliyor.
Yeni uygulamayla birlikte vatandaşların akıllarına gelen “Hastanelerde SMS onayı nasıl yapılacak?”, “Elektronik rıza nasıl verilecek?” ve “Onay belgelerine e-Nabız’dan ulaşılabilecek mi?” soruları da yanıt buldu.
Hastanelerde SMS onaylı sistem nasıl işleyecek?
Yeni düzenlemeye göre elektronik rıza sürecinde öncelikle hastanın kimliği doğrulanacak. Ardından sağlık personeli tarafından hazırlanan bilgilendirilmiş rıza formu, hastanın erişimine elektronik ortamda sunulacak.
İşlem sırasında izlenecek adımlar şöyle:
-
Rıza formu hazırlanacak: Sağlık personeli, yapılacak tıbbi müdahaleye ilişkin bilgilendirilmiş rıza formunu sistem üzerinden oluşturacak.
-
Form hastaya ulaştırılacak: Belge, hastanın doğrulanmış cep telefonuna gönderilen SMS içindeki bağlantı aracılığıyla veya e-Nabız üzerinden erişime açılacak.
-
Hasta formu inceleyecek: Hasta, müdahaleye ilişkin bilgilendirmeyi okuyarak kararını verecek.
-
Tek kullanımlık şifre gönderilecek: Hastanın işlemi kabul etmesi halinde ilgili tıbbi müdahale için SMS ile tek kullanımlık doğrulama şifresi iletilecek.
-
Onay tamamlanacak: e-Nabız üzerinden işlem yapılıyorsa şifre hasta tarafından ilgili alana girilecek. Sağlık kuruluşunun elektronik sistemi kullanılıyorsa şifre sağlık personeline bildirilerek sisteme aktarılacak.
Doğrulama işleminin tamamlanmasıyla elektronik rıza alınmış sayılacak. Hastanın tıbbi müdahaleyi kabul edip etmediği, kendi özgür iradesine dayanacak.
Cep telefonu numarası ve kimlik doğrulaması zorunlu olacak
Elektronik ortamda rıza alınabilmesi için hastanın kimliğinin doğrulanması gerekiyor. Kimlik doğrulaması tamamlanmadan elektronik onam süreci başlatılamayacak.
Hastanın cep telefonu numarasının da doğrulanmış olması şartı aranacak. e-Nabız üzerinden işlem yapılması durumunda telefon numarası bu sistem üzerinden doğrulanacak.
Sağlık kuruluşunun kendi elektronik haberleşme sistemi kullanıldığında ise hastanın kayıtlı ve doğrulanmış bir numarasının bulunması gerekecek. Numara sistemde doğrulanmamışsa cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifreyle doğrulama yapılabilecek.
Bu yöntemle sağlık kuruluşunun kayıtlarına eklenen telefon numarası, doğrulama tarihinden itibaren 12 ay boyunca geçerli olacak. Sürenin sonunda aynı sistem üzerinden yeniden elektronik rıza alınması gerektiğinde telefon numarasının tekrar doğrulanması gerekecek.
Elektronik rıza belgelerine e-Nabız’dan ulaşılabilecek
Yönetmelik, elektronik ortamda alınan rıza belgelerinin kayıt altına alınmasına ilişkin hükümler de içeriyor.
Elektronik onam formları Sağlık Bakanlığının merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak ve e-Nabız üzerinden hastaların erişimine sunulacak. Böylece vatandaşlar, elektronik ortamda verdikleri rıza belgelerini sistem üzerinden inceleyebilecek.
Düzenleme kapsamında yalnızca onay belgesinin saklanması değil, işlemin hangi tarihte ve saatte yapıldığı, doğrulama şifresinin gönderilmesi ve doğrulanması ile süreci yürüten sağlık personeline ilişkin bilgilerin de kayıt altına alınması öngörülüyor.
Kişisel sağlık verileri için güvenlik önlemleri uygulanacak
Elektronik rıza kayıtlarının gizliliğinin, bütünlüğünün ve güvenliğinin korunması yönetmeliğin temel unsurları arasında yer alıyor.
Sağlık Bakanlığı ve sağlık kuruluşları, kişisel verilerin korunmasına yönelik gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü olacak. Elektronik kayıtlarda veri bütünlüğünü destekleyen yöntemler ve zaman damgası kullanılacak. Bu sayede kayıtların gerektiğinde idari ve adli incelemelerde değerlendirilebilmesi amaçlanıyor.
Çocuklar ve yasal kısıtlılar için onayı kim verecek?
Yönetmelik, küçük yaştaki veya yasal açıdan kısıtlı durumdaki hastalar için de hükümler içeriyor.
Bu kişilere ilişkin işlemler, Hasta Hakları Yönetmeliği doğrultusunda kanuni temsilcileri tarafından gerçekleştirilecek. Temsilcinin de kimlik ve cep telefonu doğrulama şartlarını karşılaması gerekecek.
Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda elektronik rıza alınamayacak.
Kağıt üzerindeki onam tamamen kaldırılıyor mu?
Yeni yönetmelik, bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınmasının usul ve esaslarını düzenliyor. Bu nedenle düzenlemeyi, tüm hastanelerde kağıt üzerindeki onam formlarının her koşulda tamamen kaldırılması şeklinde yorumlamamak gerekiyor.
Elektronik rıza sürecinin uygulanamadığı durumlarda hangi yöntemin izleneceği, ilgili mevzuat ve sağlık kuruluşunun tabi olduğu kurallar çerçevesinde değerlendirilmelidir. Acil müdahaleler ve hastanın rıza açıklayamadığı durumlarda ise Hasta Hakları Yönetmeliği başta olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri esas alınır.
Yeni düzenlemeyle birlikte sağlık hizmetlerinde elektronik onam süreçlerinin daha güvenli, izlenebilir ve erişilebilir şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
