TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yapan Bolat, üretici birlikleri ve kooperatiflerin pazardaki etkinliğini artıracak önemli düzenlemeler üzerinde çalışıldığını bildirdi.
2012 yılında yürürlüğe giren Hal Kanunu'nda kapsamlı değişiklik öngören taslağın AK Parti TBMM Grubu'na sunulduğunu belirten Bolat, kendi halini kurmak isteyen üretici örgütlerine bedelsiz Hazine arazisi tahsis edileceğini açıkladı. Düzenleme kapsamında üreticilere vergi ve rüsum muafiyetleri ile nakdi destekler de sağlanması planlanıyor.
Yeni Hal Kanunu Taslağında Neler Değişecek?
Hazırlanan düzenlemeyle üreticilerin sebze ve meyve ticaretinde daha fazla söz sahibi olması, aracılık sisteminin yeniden yapılandırılması ve piyasa denetimlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Taslakta öne çıkan düzenlemeler şöyle:
-
Üreticilere daha fazla satış alanı: Toptancı hallerinde ve semt pazarlarında üreticiler ile üretici örgütlerine ayrılan yüzde 20'lik alan oranının yüzde 30'a çıkarılması için Ticaret Bakanlığına yetki verilmesi öngörülüyor.
-
Vergi muafiyeti: Üretici örgütleri aracılığıyla pazarlanan tarım ürünlerinden alınan gelir vergisi stopajının kaldırılması planlanıyor.
-
Doğrudan satış imkânı: Üretici örgütlerinin, üyelerinin ürünlerinin satışına doğrudan aracılık edebilmesinin önü açılacak.
-
Ticarette yeni yasaklar: Komisyoncudan komisyoncuya ve aynı hal içerisinde tüccardan tüccara mal satışı ve devri yasaklanacak.
-
Daha ağır yaptırımlar: Piyasa düzenini bozan eylemlere yönelik ceza verme yetkisinin belediyelerden alınarak Ticaret Bakanlığına devredilmesi ve ceza tutarlarının artırılması hedefleniyor.
-
Desteklere üç yıllık kısıtlama: Stokçuluk gibi eylemler nedeniyle ceza alan işletmeler, 3 yıl boyunca kamu kurumlarının ayni ve nakdi desteklerinden yararlanamayacak.
-
Ödemelerde banka zorunluluğu: Sebze ve meyve ticaretinde ürün bedellerinin bankalar aracılığıyla ödenmesi zorunlu hale getirilecek. Ayrıca ticaretin tarafları için ödeme süreleri belirlenecek.
-
Hal dışı ticarete yeni şartlar: Hal dışında gerçekleştirilen ticarette teminat ve yetki belgesi şartı getirilecek.
-
Perakendecilere doğrudan alım şartı: Belirlenecek nitelikteki perakendecilerin, sattıkları ürünlerin yüzde 20'ye kadar olan bölümünü doğrudan üreticilerden veya üretici örgütlerinden temin etmesi zorunlu tutulabilecek.
2026 Yılında 401 Bin 500 İşletme Denetlendi
Bakan Bolat, bütçe sunumunda bakanlığın denetim faaliyetlerine ilişkin verileri de paylaştı. Gıda, otomotiv, market, emlak ve kuyumculuk sektörlerinde fahiş fiyat ve stokçulukla mücadele kapsamında 2026 yılı içerisinde 81 ilde 401 bin 500 işletmenin denetlendiğini belirtti.
Denetimler sırasında 48 milyondan fazla ürünün incelendiğini aktaran Bolat, piyasa gözetimi ve denetim çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
2027 Yılı İhracat Destek Bütçesi 65 Milyar Lira
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2027 yılında ihracatçılara yönelik desteklerin de devam edeceğini açıkladı. Mal ve hizmet ihracatına yönelik destek programları için gelecek yıl 65 milyar lira kaynak ayrıldığını bildirdi.
Türk Eximbank tarafından sağlanan finansman desteğinin bu yıl 59 milyar doları aşmasının beklendiğini belirten Bolat, Türk Ticaret Bankası'nın finansmanının ise yıl sonuna kadar 110 milyar liraya ulaşacağını kaydetti.
Yeni Hal Kanunu taslağının hayata geçirilmesiyle üretici örgütlerinin güçlendirilmesi, tarım ürünlerinin pazarlanmasında doğrudan satış kanallarının genişletilmesi ve ticarette daha sıkı denetim sağlanması hedefleniyor.
