Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın paylaştığı son bilgiler, Türkiye’de doğurganlık hızının nüfusun kendini yenileme eşiği olarak kabul edilen 2,1’in altına indiğini ortaya koydu. Bu gelişme, doğum oranları ve nüfus yapısının yeniden tartışılmasına neden oldu.
Türkiye’de Doğum Oranı Yüzde Kaç?
2024 yılı itibarıyla Türkiye’de doğum oranlarında belirgin bir gerileme yaşanıyor. Bakan Göktaş’ın açıklamalarına göre, Türkiye’de hanelerin yüzde 57’sinde çocuk bulunmuyor. Bu oran, toplumsal yapıda sessiz ama derin bir dönüşüm yaşandığını gösteriyor.
Kadınlarda ilk anne olma yaşı da dikkat çekici şekilde yükseldi. 2001 yılında ortalama 25,8 olan ilk doğum yaşı, 2024’te 29,3’e çıktı. Uzmanlara göre bu durum, doğurganlık hızındaki düşüşün temel nedenleri arasında yer alıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da konuyla ilgili yaptığı açıklamada, doğurganlık oranlarındaki gerilemeyi “ciddi bir tehdit” olarak nitelendirerek, mevcut tabloyu “bir felaket” olarak değerlendirmişti.
Türkiye Doğurganlık Oranı (Yıllara Göre)
Son yıllardaki eğilimler, Türkiye’de doğurganlık hızının istikrarlı biçimde gerilediğini ortaya koyuyor. Mevcut düşüş trendinin devam etmesi halinde, Türkiye nüfusunun 2100 yılında 25 ila 54 milyon aralığına kadar gerileyebileceği öngörülüyor.
Bu projeksiyonlar, doğurganlık konusunun yalnızca demografik değil; ekonomik, sosyal ve stratejik sonuçlar doğurabilecek bir mesele olduğunu gösteriyor.
Nüfus Düşüşüne “Beka” Vurgusu
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, nüfus azalmasını değerlendirirken, “Güçlü aile olmadan güçlü toplum, güçlü toplum olmadan güçlü devlet olmaz” ifadelerini kullandı. Bakan Göktaş, doğurganlık hızındaki düşüşün uzun vadede iş gücü, ekonomi ve milli güvenlik üzerinde ciddi etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Aileye Yatırım, Geleceğe Yatırım
Bakanlık, doğurganlık oranlarını artırmaya yönelik politikaların merkezine aileyi yerleştiriyor. Bu kapsamda hayata geçirilen Aile ve Gençlik Fonu, 81 ilde uygulanıyor. Fondan bugüne kadar 68 bin 763 çift yararlanırken, toplam 8 milyar 466 milyon lira destek sağlandı. Bu desteklerden faydalanan genç ailelerin 4 bin 765 çocuğu dünyaya geldi.
Doğum Yardımlarında Yeni Dönem
Doğum desteklerinde yapılan düzenlemelerle ailelere sağlanan maddi katkılar artırıldı. Yeni uygulamaya göre:
-
İlk çocuk için: Tek seferlik 5.000 TL
-
İkinci çocuk için: Aylık 1.500 TL
-
Üçüncü ve sonraki çocuklar için: Aylık 5.000 TL
Bu ödemeler, çocuk 5 yaşını doldurana kadar annelerin hesabına düzenli olarak yatırılıyor. Bugüne kadar 721 bin çocuk için toplam 8,7 milyar TL ödeme yapıldı.
2026–2035 “Aile ve Nüfus On Yılı” Olacak
Bakan Göktaş, 2026–2035 döneminin “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak ilan edildiğini açıkladı. Bu süreçte uygulanacak politikaların bir genelge ile kurumsal çerçeveye alınacağı ve programın önümüzdeki dönemde Cumhurbaşkanı’nın katılımıyla tanıtılacağı bildirildi.
Yaşlılara Ücretsiz Bakım Desteği
Nüfus politikalarının bir diğer ayağını yaşlılara yönelik hizmetler oluşturuyor. Bakanlığın verilerine göre:
-
Devlete bağlı huzurevlerinde 14.885,
-
Özel huzurevlerinde 13.740 yaşlıya hizmet veriliyor.
Yaşlıların yüzde 30’una ücretsiz bakım sağlanırken, 2025 yılı itibarıyla 517 bin yaşlı ve yakınına evde bakım desteği kapsamında aylık 11.702 TL ödeme yapılması planlanıyor.
Uzmanlar, doğurganlık oranlarındaki düşüşün Türkiye’nin demografik yapısını köklü biçimde değiştirebileceğine dikkat çekerek, atılacak adımların uzun vadeli sonuçlar doğuracağını vurguluyor.
