Atıkların başka sektörler için değerli bir hammaddeye dönüşebileceğini vurgulayan Kurtul, kadınların da döngüsel ekonomide girişimci ve karar verici olarak daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
COP31 çerçevesinde gerçekleştirilen panelde, sürdürülebilir üretim modelleri, geri dönüşüm, kaynakların etkin kullanımı ve kadınların ekonomik dönüşümdeki rolü ele alındı. Panelde değerlendirmelerde bulunan Nazar Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Nazlı Ceylan Balduk Kurtul, döngüsel ekonomi yaklaşımının şirketlerin üretim ve yönetim anlayışının temel parçalarından biri haline gelmesi gerektiğini söyledi.
1960’lı yıllara uzanan aile şirketi geçmişlerine değinen Kurtul, Nazar Group bünyesinde pamuk yetiştiriciliğinden iplik üretimine, yenilenebilir enerji yatırımlarına kadar farklı alanlarda faaliyet yürüttüklerini anlattı. Şirketin yıllık elektrik üretiminin tüketiminin yaklaşık iki katına ulaştığını belirten Kurtul, sürdürülebilirlik çalışmalarını üretimin bütün aşamalarına yaymaya çalıştıklarını kaydetti.
Sürdürülebilir üretim hammadde aşamasında başlıyor
Döngüsel ekonomi anlayışının yalnızca üretim sonrasında ortaya çıkan atıkların değerlendirilmesinden ibaret olmadığını belirten Kurtul, sürecin hammadde seçimi ve üretim planlamasıyla başlaması gerektiğini dile getirdi.
Pamuk üretimlerinin bir bölümünü kendi arazilerinde rejeneratif tarım yöntemleriyle gerçekleştirdiklerini aktaran Kurtul, bu uygulamalarla toprak sağlığını korumayı ve doğal kaynakları daha verimli kullanmayı hedeflediklerini söyledi. Pamuğun Kahramanmaraş'ta çırçırlanmasının da taşıma ihtiyacını ve buna bağlı karbon salımını azaltmaya katkı sağladığını ifade etti.
Fabrikalarda yenilenebilir enerji kullanımının yanı sıra teknoloji, araştırma-geliştirme ve verimlilik odaklı üretim sistemlerine yatırım yaptıklarını belirten Kurtul, üretimden kaynaklanan atıkların yeniden ekonomiye kazandırılmasının da çalışmalarının önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
Tekstil atıkları farklı sektörlerde değerlendiriliyor
İplik üretimi sırasında ortaya çıkan atıkların farklı alanlarda kullanıldığını anlatan Kurtul, bu malzemelerin bir bölümünün banknot üretiminde değerlendirilmek üzere ihraç edildiğini, bir kısmının tarımda gübre olarak kullanıldığını, diğer bölümünün ise hayvan yemi olarak satıldığını belirtti.
Mevcut değerlendirme yöntemlerinin yanı sıra yeni atık türlerini daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürmek için de çalışma yürüttüklerini açıklayan Kurtul, bu amaçla TÜBİTAK destekli bir Ar-Ge projesi hazırladıklarını bildirdi.
Üretim sırasında belirli miktarda atık oluşmasının kaçınılmaz olduğunu ifade eden Kurtul, asıl önemli olanın bu malzemeleri yeniden değerlendirebilecek yöntemler geliştirmek olduğunu söyledi. Şirket olarak üretim atıklarının mümkün olan en yüksek bölümünü ekonomiye kazandırmayı ve sıfır atık hedefine ulaşmayı amaçladıklarını kaydetti.
Döngüsel ekonominin tek bir sektörün çabasıyla gelişemeyeceğine işaret eden Kurtul, pamuk üreticilerinden iplik ve kumaş imalatçılarına, moda markalarından tekstil dışındaki sanayi kuruluşlarına kadar geniş bir iş birliğine ihtiyaç bulunduğunu dile getirdi.
Bir işletmede kullanılamayan malzemenin başka bir sektör için önemli bir kaynak olabileceğini belirten Kurtul, bu yaklaşımı şu sözlerle anlattı: “Biz fabrikada bir malzemeye bakarken, ‘Bu artık işimize yaramıyor’ demek yerine, ‘Bu başka nerede işe yarayabilir?’ diye düşünmeye çalışıyoruz. Aslında bir sektörün sonu, başka bir sektörün başlangıcı olabiliyor.”
“Anadolu kadınları döngüsel ekonominin kültürünü yıllardır yaşatıyor”
Panelde kadınların sürdürülebilir ekonomi içerisindeki konumuna da değinen Nazlı Ceylan Balduk Kurtul, Anadolu'da kadınların uzun yıllardır kaynakları koruyan ve israfı önleyen bir yaşam kültürünü sürdürdüğünü ifade etti.
Kurutulan gıdaların değerlendirilmesi, yemek artıklarının farklı biçimlerde kullanılması ve eski kıyafetlerden yeni ürünler üretilmesi gibi geleneksel uygulamaların bugünkü döngüsel ekonomi anlayışının örnekleri olduğunu belirten Kurtul, bu birikimin teknoloji ve inovasyonla birleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Kadınların ekonomik dönüşümde yalnızca üretim süreçlerini uygulayan kişiler olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Kurtul, girişimcilik ve karar alma mekanizmalarında daha güçlü şekilde yer almalarının önemine dikkat çekti. Kadınların eğitim, teknoloji, finansman ve pazarlara erişiminin artırılmasının sürdürülebilir ekonomi açısından önemli bir adım olacağını kaydetti.
Kadınların şirket yönetimlerinde ve yatırım kararlarında da etkin rol üstlenmesi gerektiğini belirten Kurtul, döngüsel ekonominin kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirebilecek fırsatlar sunduğunu dile getirdi.
Kadın emeğinin görünür hale getirilmesinin tek başına yeterli olmadığını ifade eden Kurtul, kadınların ürettikleri ekonomik değerden hak ettikleri payı alabilmelerinin de sağlanması gerektiğini söyledi. Anadolu'da kuşaktan kuşağa aktarılan tasarruf ve yeniden değerlendirme kültürünün geleceğin üretim modellerine taşınmasının önemini vurgulayan Kurtul, kadınların bu dönüşümde daha fazla söz sahibi olması gerektiğini belirtti.



