9 maddeden oluşan düzenlemeyle ürünlerin tarladan market raflarına kadar takip edilmesi, aracıların azaltılması ve zincir marketlerde yerli ürün satışının artırılması hedefleniyor. Taslakta stokçuluk ve fiyat kurallarına aykırı hareket edenlere hapis cezası uygulanması da öngörülüyor.
Gıda fiyatlarındaki yükseliş ve üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkı, yeni yasal düzenlemeyi yeniden gündeme getirdi. Hazine ve Maliye, Ticaret, Tarım ve Orman ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ortak çalışmasıyla hazırlanan 9 maddelik Hal Yasası taslağı TBMM'ye sunuldu.
Ekonomim'in haberine göre, AK Parti Grubu'nun da katkı sunduğu düzenlemede tarımsal ürünlerin tedarik zincirinin daha sıkı denetlenmesi, kayıt dışı ticaretin önlenmesi ve piyasadaki spekülatif fiyat hareketlerinin kontrol altına alınması amaçlanıyor.
Tarladan Market Rafına Kadar Dijital Takip Yapılacak
Yeni Hal Yasası taslağının öne çıkan başlıklarından biri, tarımsal ürünlerin üretim aşamasından tüketiciye ulaşana kadar izlenebilmesi olacak.
Bu kapsamda hal sistemindeki dijital altyapının geliştirilmesi planlanıyor. Ürünlerin satış, stok, bildirim ve kalite sınıflandırması gibi işlemlerinin daha şeffaf yürütülmesi hedefleniyor.
Böylece bir ürünün tarladan çıkış fiyatı ile market rafındaki satış fiyatı arasındaki sürecin takip edilmesi ve fiyat artışlarının hangi aşamada gerçekleştiğinin belirlenmesi amaçlanıyor.
Komisyonculara Yeni Sınırlamalar Geliyor
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağını ise aracıların azaltılması oluşturuyor. Taslakta, ürünlerin komisyondan komisyona satılmasının önüne geçilmesi öngörülüyor.
Üreticilerin ürünlerini doğrudan marketlere, tüketicilere ve elektronik ticaret platformlarına ulaştırabilmelerinin kolaylaştırılması planlanıyor.
Bu adımla üretici ile tüketici arasındaki aracılık maliyetlerinin düşürülmesi ve tarımsal ürünlerin daha uygun fiyatlarla satışa sunulması hedefleniyor.
Tarımsal Kooperatiflerin Sayısı Artırılacak
Yeni düzenlemede üretici örgütleri ve tarımsal kooperatiflerin güçlendirilmesine de yer veriliyor.
Kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması ve üreticilerin pazardaki etkinliğinin artırılması hedefleniyor. Böylece küçük üreticilerin ürünlerini daha güçlü pazarlama ağları üzerinden tüketiciye ulaştırabilmesi amaçlanıyor.
Zincir Marketlere Yerli Ürün Şartı Geliyor
Hal Yasası taslağında dikkat çeken başlıklardan biri de zincir marketlerde yerli ürünlerin satışına yönelik düzenleme oldu.
Market raflarında yerli üretim ürünlerin daha geniş yer bulması için zorunluluk getirilmesi planlanıyor. Ayrıca yerli ürün satışını destekleyen işletmelere vergisel teşvikler sağlanması da düzenlemenin gündemindeki konular arasında bulunuyor.
Bu uygulamayla yerli üretimin desteklenmesi, çiftçilerin pazara erişiminin kolaylaştırılması ve ithal ürünlere bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
Fahiş Fiyat ve Stokçuluğa Hapis Cezası Gündemde
Taslağın en çok dikkat çeken maddelerinden biri ise uygulanması öngörülen yaptırımlar oldu.
Fiyat şeffaflığı ve kayıt düzenine aykırı hareket eden, stokçuluk yapan veya belirlenen kuralları ihlal eden kişi ve işletmelere yönelik yaptırımların ağırlaştırılması planlanıyor.
Bu kapsamda idari para cezalarının yanı sıra belirli ihlaller için hapis cezası getirilmesi de öngörülüyor.
Yeni Hal Yasası ile üreticiden tüketiciye uzanan gıda tedarik zincirinde daha şeffaf bir sistem kurulması, haksız fiyat artışlarının önlenmesi ve vatandaşların temel gıda ürünlerine daha uygun koşullarda ulaşması hedefleniyor. Düzenlemenin yasalaşması ve uygulama ayrıntılarının netleşmesiyle birlikte sektörde önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor.
