Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarıyla ilgili yasal düzenlemede Meclis süreci devam ediyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşülen Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’nin ilk 5 maddesi kabul edildi. Ancak teklifin tümünün kabul edilerek yasalaştığına ilişkin bilgi bulunmuyor.
Düzenleme; tasfiye işlemlerinin yürütülmesi, yatırımcıların fon paylarının belirlenmesi, fon varlıklarının geri kazanılması ve tasfiye kapsamında yapılacak ödemelerin esaslarını içeriyor.
Fon yasası Meclis’ten geçti mi?
Fon yasasıyla ilgili teklifin ilk 5 maddesi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Ancak beşinci maddenin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verildi ve Genel Kurul’un saat 14.00’te yeniden toplanması üzere birleşim kapatıldı.
Bu nedenle, ilk 5 maddenin kabul edilmesi teklifin tamamının Meclis’ten geçtiği anlamına gelmiyor. Teklifin yasalaşma sürecindeki son durumun, Genel Kurul’daki görüşmelerin devamına ilişkin açıklamalarla takip edilmesi gerekiyor.
Fon yasası maddeleri neler?
Kanun teklifinde, tasfiyeye konu yatırım fonlarının yönetimi ve yatırımcıların haklarının belirlenmesine yönelik çeşitli hükümler bulunuyor. Öne çıkan düzenlemeler şöyle:
-
Tasfiye sürecinin denetimi: Fonların tasfiyesi, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) gözetim ve denetimi altında yürütülecek.
-
Yatırımcıların belirlenmesi: Fon pay sahipliği, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtları esas alınarak tespit edilecek.
-
Ara ödeme imkânı: Belirli şartlar altında yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek.
-
Fon varlıklarının geri kazanılması: Hukuka aykırı şekilde fon dışına çıkarılan değerlerin geri alınmasına yönelik hükümler uygulanacak.
-
Zararların tahsili: Fonların uğradığı zararlar için sorumluluğu belirlenen kişi ve kuruluşlardan tahsilat yapılabilecek.
-
Nihai ödeme esasları: Tasfiye sonunda elde edilen tutarların yatırımcılara dağıtımında uygulanacak hesaplama ve sıralama kuralları belirlenecek.
Düzenlemenin belirli yatırım fonları için hazırlandığı, diğer yatırım fonları bakımından genel ve sürekli bir tasfiye rejimi oluşturmayı amaçlamadığı belirtiliyor.
Yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılabilecek mi?
Teklifte yer alan önemli başlıklardan biri, tasfiye süreci devam eden belirli fonların yatırımcılarına ara ödeme yapılabilmesi.
Buna göre, SPK tarafından belirlenecek fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara, hesaplanan net yatırım tutarını aşmamak şartıyla ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon lira veya üzerinde olan yatırımcılar içinse ara ödeme üst sınırı 1 milyon lira olacak.
Ara ödeme, tasfiye sonunda yapılacak ödemelerden mahsup edilecek. Ayrıca düzenlemede, ödeme tutarının hesaplanmasına ilişkin başka sınırlar da bulunuyor. Bu nedenle 1 milyon lira, bütün yatırımcılara koşulsuz olarak ödenecek sabit bir tutar anlamına gelmiyor.
Yatırımcıların alacakları nasıl hesaplanacak?
Kanun teklifinde, tasfiye sonunda elde edilen dağıtılabilir tutarın yatırımcıların hesaplanan toplam alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda uygulanacak hesaplama yöntemi de düzenleniyor.
Net yatırım tutarının belirlenmesinde yatırımcıların fonlara yaptığı nakit girişleri ve fonlardan gerçekleştirdiği nakit çıkışları dikkate alınacak. Hesaplamada, tasfiye kararından önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ve ödemeye esas katılma payı miktarları da kullanılacak.
Düzenlemede ayrıca, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalamasının belirli usullerle hesaplamaya yansıtılması öngörülüyor. Hesaplamaların MKK tarafından yapılması planlanıyor.
Fonların tasfiyesini kim yönetecek?
Teklifte, tasfiye işlemlerinin SPK gözetim ve denetimi altında, bu görev için belirlenen kuruluşlar tarafından yürütülmesi öngörülüyor.
SPK; fon varlıklarının tespit edilmesi, değerlenmesi ve nakde çevrilmesi, fon pay sahiplerinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemelerin yapılması ile dağıtım sırasının oluşturulması gibi konularda düzenleme yapabilecek.
Tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşların yatırımcıların menfaatlerini ve fon varlıklarının korunmasını gözetmesi, varlıklardan mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni göstermesi gerekecek.
Fonlardan çıkarılan varlıkların geri alınması hedefleniyor
Kanun teklifi, fon malvarlığından mevzuata aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesi için de hükümler içeriyor.
Fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketlerinin yanı sıra, zararda sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler de ilgili hükümler kapsamında sorumlu tutulabilecek.
Teklifte, belirlenen durumlarda geri kazanım ve tahsilat süreçlerinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) görev almasına ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.
Fon yasasında son durum ne?
Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’nin ilk 5 maddesi Genel Kurul’da kabul edilmiş durumda. Teklif; fonların tasfiyesi, yatırımcı alacaklarının hesaplanması, belirli şartlarla ara ödeme yapılması ve hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri kazanılması gibi konuları kapsıyor.
Ancak paylaşılan bilgiler, teklifin tamamının kabul edilerek yasalaştığını doğrulamıyor. Bu nedenle fon yasasının Meclis’ten tamamen geçtiğini söylemek için yasama sürecinin tamamlanmasına ilişkin resmî açıklamanın beklenmesi gerekiyor.
