21 Eylül 2026’da kabul edilen düzenlemede başörtüsü açıkça yasaklanmazken, bazı okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı yönündeki iddialar gündeme geldi. Peki, Azerbaycan’da okullarda başörtüsü yasaklandı mı, yeni düzenleme ne getiriyor ve yaşanan olayların perde arkasında ne var?
Azerbaycan’da okullarda başörtüsü yasaklandı mı?
Azerbaycan’da başörtüsü tartışmalarının merkezinde, devlet okullarındaki öğrenci kıyafetlerini düzenleyen yeni karar bulunuyor. Azerbaycan Bakanlar Kurulu, 21 Eylül 2026’da okul üniformalarına ilişkin düzenlemede değişikliğe gitti.
Yeni kurallara göre okul üniformasının bütünlüğünü bozan veya genel eğitimin laiklik ilkesiyle bağdaşmayan ek kıyafet unsurlarının kullanılmasına izin verilmiyor. Ancak karar metninde doğrudan “başörtüsü” ifadesi yer almıyor. Hangi kıyafetlerin laiklik ilkesiyle bağdaşmadığı ve kuralların ihlal edilmesi durumunda hangi yaptırımların uygulanacağı da açık biçimde belirtilmiyor.
Bu nedenle düzenlemenin metninde ülke genelinde açıkça ilan edilmiş bir başörtüsü yasağı bulunmamasına rağmen, uygulamanın başörtülü öğrencileri etkilediği yönündeki haberler tartışmalara yol açtı.
Başörtülü öğrencilerin okula alınmadığı iddiaları
Yeni kıyafet kurallarının ardından Azerbaycan’ın farklı bölgelerindeki bazı okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı veya başörtülerini çıkarmalarının istendiği yönünde haberler yayımlandı.
BBC Azerbaycanca’nın 30 Eylül 2026 tarihli haberinde, sosyal medyada paylaşılan görüntüler ve farklı bölgelerden gelen iddialar ele alındı. Mehdiabad’daki bir okulda 23 başörtülü öğrencinin derslerden uzaklaştırıldığı ileri sürülürken, Sumgayıt’ta da benzer uygulamalara ilişkin görüntülerin paylaşıldığı aktarıldı. Bu iddiaların tamamının bağımsız kaynaklarca doğrulanmadığına da dikkat çekildi.
Okullardaki uygulamaların kapsamı ve hangi hukuki gerekçelere dayandırıldığı konusunda belirsizlik sürerken, veliler ve öğrenciler açısından eğitim hakkı tartışması da gündeme geldi.
Azerbaycan’da başörtüsü tartışmaları neden büyüdü?
Tartışmalar, okul üniformasına ilişkin düzenlemenin laik eğitim ilkesiyle ilişkilendirilmesi ve bazı okullarda başörtülü öğrencilerin eğitimlerine devam edemedikleri yönündeki iddialarla büyüdü.
Karar, okul kıyafetlerinde ortak bir standart oluşturmayı öngörüyor. Ancak başörtüsünün açıkça tanımlanmaması ve uygulama esaslarının ayrıntılı biçimde açıklanmaması, düzenlemenin nasıl yorumlanacağı konusunda soru işaretleri oluşturdu.
Üstelik tartışma yalnızca öğrencilerle sınırlı kalmadı. Azerbaycan Bakanlar Kurulu, 6 Ekim 2026’da devlet okullarında görev yapan öğretmenlerin kıyafetlerine ilişkin ayrı bir düzenlemeyi de kabul etti. Böylece okul kıyafetleri konusu, öğrencilerin yanı sıra eğitim çalışanlarını da ilgilendiren bir tartışmaya dönüştü.
Başörtüsü tartışmaları protestolara dönüştü
Ekim ayında başörtüsü uygulamasına karşı tepkiler daha geniş bir gündem oluşturdu. BBC Azerbaycanca’nın 12 Ekim tarihli haberine göre, Bakü ve çevresindeki bazı okulların önünde protestolar düzenlendiğine ilişkin görüntüler paylaşıldı.
Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, olaylarla bağlantılı olarak 37 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Bakanlık, söz konusu kişileri kamu düzenini bozan eylemleri organize etmek veya bu eylemlere aktif biçimde katılmakla suçladı. Bazı okul çevrelerinde yaşanan olaylarda eğitim faaliyetlerinin aksadığı ve okul binalarının zarar gördüğü yönündeki açıklamalar da haberlerde yer aldı.
Öte yandan sosyal medya platformlarına erişimin kısıtlandığı yönünde iddialar da gündeme geldi. Ancak bu konuda yetkili makamlar tarafından doğrulanmış kapsamlı bir açıklama yapılmadığı bildirildi.
Din adamı Abgül Süleymanov neden gözaltına alındı?
Başörtüsü düzenlemesine yönelik tartışmalar sürerken Azerbaycanlı din adamı Abgül Süleymanov’un gözaltına alınması da gündeme geldi.
Süleymanov, 22 Eylül 2026’da gözaltına alındı. Ailesi, bu işlemin okul kıyafetleri ve başörtüsü konusundaki sosyal medya paylaşımlarıyla bağlantılı olduğunu ileri sürdü. Süleymanov hakkında daha sonra 30 gün idari hapis cezası verildi.
Ancak yetkili makamların açıkladığı gerekçe ile ailesinin dile getirdiği iddia birbirinden ayrılıyor. Bu nedenle gözaltı ve hapis cezasının doğrudan başörtüsü tartışmaları nedeniyle verildiğini kesinleşmiş bilgi olarak sunmak mümkün değil.
İlham Aliyev’in açıklamaları başörtüsü tartışmasıyla bağlantılı mı?
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 2 Ekim 2026’da Yeni Azerbaycan Partisi’nin kurultayında yaptığı konuşma da tartışmalar sırasında gündeme geldi.
Aliyev, ülkesinin bağımsız politika izlediğini belirterek Azerbaycan’ın iç işlerine dışarıdan müdahale edilmemesi gerektiğini söyledi. Ülkenin kendi politikalarını belirleme hakkına vurgu yapan Cumhurbaşkanı, dış baskılara karşı bağımsızlık mesajı verdi.
Bazı medya kuruluşları bu açıklamaları, Türkiye’den ve diğer ülkelerden gelen tepkilerle ilişkilendirdi. Ancak konuşmada okul kıyafeti düzenlemesi veya başörtüsü konusunda doğrudan bir değerlendirme yapılmadı. Bu nedenle açıklamaları açık bir başörtüsü yasağı savunusu ya da düzenlemeye ilişkin resmî bir yanıt olarak yorumlamak doğru olmayacaktır.
Azerbaycan’daki başörtüsü düzenlemesinde son durum ne?
17 Ekim 2026 itibarıyla tartışmanın temelinde iki farklı konu bulunuyor: Bakanlar Kurulunun okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemesi ve bazı okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı yönündeki iddialar.
Düzenleme, okul üniformasının bütünlüğünü ve laik eğitim ilkesini esas alıyor; ancak başörtüsünü ismen yasaklayan açık bir hüküm içermiyor. Buna karşılık, uygulamada başörtülü öğrencilerin eğitimlerine erişiminin engellendiğine ilişkin haberler ve protestolar, konunun toplumsal ve hukuki boyutunu öne çıkarıyor.
