Mahkeme, söz konusu hükmün insan onurunu ve devletin bireyleri koruma sorumluluğunu güvence altına alan anayasal ilkelere aykırı olduğuna hükmetti.

AYM'nin iptal kararı, 24 Nisan 1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesini kapsıyor. 16 Temmuz 2026 tarihinde oybirliğiyle alınan kararda, devlet denetiminde fuhuş faaliyetlerine imkân tanıyan yasal düzenleme Anayasa'ya aykırı bulundu. İptal kararının yürürlüğe girmesi için ileri bir tarih belirlenmemesi nedeniyle hüküm, Resmî Gazete'de yayımlandığı 17 Kasım 2026 itibarıyla geçerliliğini yitirdi.

AYM'ye Üç Ayrı Yargı Merciinden Başvuru Yapıldı

İptal kararına uzanan süreç, bazı konut ve iş yerlerinin mühürlenmesine ilişkin idari işlemlere karşı açılan davalarla başladı. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay 4. Dairesi, işlemlerin hukuki dayanağını oluşturan kanun maddesinin Anayasa'ya uygunluğunun incelenmesi için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

Başvurularda, Sağlık ve İçişleri bakanlıklarına verilen yetkilerin yeterince açık sınırlarla belirlenmediği ifade edildi. Ayrıca genelevlerin çalışma esasları ve burada faaliyet gösteren kişilerin koşullarına ilişkin temel kuralların kanun düzeyinde ayrıntılı biçimde düzenlenmediğine dikkat çekildi.

Kararın Gerekçesinde Ekonomik Çaresizlik ve İstismar Vurgusu

Anayasa Mahkemesi, kararının gerekçesinde fuhuş olgusunun yalnızca kişisel tercihler üzerinden ele alınamayacağını belirtti. Yoksulluk, ekonomik zorunluluk, istismar ve insan ticareti gibi etkenlerin bu alandaki belirleyici rolüne işaret edildi.

Özellikle ekonomik ve sosyal baskılar nedeniyle fuhşa yönelen kişilerin rızalarının ne ölçüde özgür iradeye dayandığının sorgulanması gerektiği vurgulandı. İnsan bedeninin, özellikle kadın bedeninin ekonomik bir kazanç unsuruna dönüştürülmesinin insan onuru bakımından ciddi sorunlar oluşturduğu değerlendirildi.

Kahramanmaraş'ta Fahri Trafik Müfettişleri İçin Toplantı çağrısı!
Kahramanmaraş'ta Fahri Trafik Müfettişleri İçin Toplantı çağrısı!
İçeriği Görüntüle

AYM: Devletin Sorumluluğu Yalnızca Denetimle Sınırlı Değil

Kararın öne çıkan bölümlerinden birini devletin sorumluluklarına ilişkin değerlendirmeler oluşturdu. AYM, devletin yalnızca fuhuş faaliyetlerini kontrol etmesinin yeterli olmadığını, kişileri bu alana sürükleyen ekonomik ve toplumsal nedenlerle de mücadele etmesi gerektiğini belirtti.

Bu kapsamda yoksulluk ve istismar gibi sorunların ortadan kaldırılmasına yönelik sosyal politikaların geliştirilmesi, insan ticaretiyle mücadele edilmesi ve fuhuş faaliyetlerine aracılık eden kişi ve yapılanmalara karşı gerekli önlemlerin alınması gerektiği ifade edildi.

Mahkeme, devletin denetimi altında gerçekleştirilen bir faaliyetin yalnızca bu denetim nedeniyle insan onuruyla uyumlu hale gelmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

İki Anayasa Maddesine Aykırılık Tespit Edildi

Anayasa Mahkemesi, iptal kararını Anayasa'nın 5'inci ve 17'nci maddelerine dayandırdı. Devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen 5'inci madde ile kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17'nci maddenin ihlal edildiği sonucuna ulaşıldı.

Mahkemenin gerekçeli kararında, devletin bireylerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme yönündeki pozitif yükümlülüğünün altı çizildi. Böylece 1930 yılından bu yana yürürlükte olan ve devlet gözetiminde fuhuş faaliyetlerine hukuki zemin oluşturan düzenleme, AYM'nin oybirliğiyle aldığı kararla hukuk sisteminden çıkarılmış oldu.